Tương tự như quá trình rụng tóc tự nhiên ở người, chó cũng trải qua giai đoạn rụng lông. Đây là một hiện tượng sinh lý bình thường và thường không đáng lo ngại. Tuy nhiên, nếu bạn nhận thấy chó bị rụng lông quá nhiều, bộ lông trở nên mỏng đi đáng kể, hoặc kèm theo các triệu chứng như rụng lông từng mảng, chó ngứa gãi liên tục hay da bị bong tróc, thì đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn. Việc hiểu rõ nguyên nhân và biết cách chăm sóc đúng đắn sẽ giúp thú cưng của bạn luôn khỏe mạnh với bộ lông óng mượt.
Hiểu Rõ Chu Kỳ Thay Lông Bình Thường Ở Chó
Không phải cứ chó bị rụng lông là chúng đang gặp vấn đề về sức khỏe hay do vệ sinh kém. Tình trạng chó rụng lông nhiều có thể là một phần của chu kỳ sinh lý và sự phát triển tự nhiên của chúng, thường được gọi là “chu kỳ thay lông”.
Chó thay lông bao nhiêu lâu một lần?
Đa số các giống chó sẽ thay lông khoảng hai lần trong một năm. Chu kỳ này thường diễn ra vào các thời điểm cụ thể:
- Cuối đông: Khi nhiệt độ bắt đầu ấm dần, chó sẽ rụng bớt lớp lông dày để thích nghi với thời tiết nóng hơn.
- Cuối thu: Khi trời chuyển lạnh, chó cần thay lớp lông mới dày hơn để giữ ấm cơ thể.
Thông thường, những giai đoạn thay lông cao điểm này diễn ra vào khoảng tháng 3-5 và tháng 9-11. Ở các giống chó lông dài, tình trạng rụng lông có thể trở nên rõ rệt và nghiêm trọng hơn. Đôi khi, chỉ cần vuốt nhẹ dọc sống lưng, bạn cũng có thể thấy chó bị rụng lông thành từng búi.
Vào mùa hè, lớp lông của chó thường tơi xốp, ngắn và mềm mại hơn, giúp chúng giảm nhiệt và bảo vệ làn da khỏi tác động của tia tử ngoại từ ánh nắng mặt trời. Ngược lại, vào mùa đông, bộ lông cần dày và nặng hơn để duy trì nhiệt độ bên trong cơ thể. Lớp lông mùa đông thường có cấu trúc thô cứng bên ngoài và mềm mại bên trong, giúp giữ ấm và bảo vệ chó khỏi các tia bức xạ có hại.
Chó rụng lông do yếu tố sinh lý bình thường
Ngoài chu kỳ thay lông theo mùa, chó cũng có thể rụng lông nhiều hơn do các yếu tố sinh lý khác. Ví dụ, một số chú chó cái có thể rụng lông nhiều hơn khi gần đến giai đoạn “động dục”. Sau giai đoạn này, chúng sẽ khoác lên mình một bộ lông mới mềm mại và óng ả hơn. Dựa vào đặc điểm này, bạn có thể nhận biết được thú cưng của mình đang chuẩn bị có những biến đổi về thể chất và sinh lý. Với những trường hợp rụng lông sinh lý này, bạn hoàn toàn có thể yên tâm và không cần quá lo lắng.
Nguyên Nhân Chó Bị Rụng Lông Bất Thường
Nếu tình trạng rụng lông ở chó vượt quá mức bình thường, kèm theo các triệu chứng đáng lo ngại, đó có thể là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến khiến chó bị rụng lông bất thường.
Ký sinh trùng, nấm và vi khuẩn
Khi chó cưng bị nhiễm các loại ký sinh trùng, ghẻ, nấm hay vi khuẩn, chúng thường cảm thấy ngứa ngáy khó chịu dữ dội. Điều này khiến chó gãi liên tục, cắn liếm vào vùng bị ảnh hưởng, làm lông rụng nhiều, thậm chí gây chảy máu và bong tróc da. Các dấu hiệu nhận biết thường là vùng da quanh mắt, mũi, tai và bụng bị đỏ ửng. Tình trạng này rất thường gặp ở các giống chó như Poodle, Pug, Phốc Sóc… Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, sức khỏe của chó cưng có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Để khắc phục, bạn cần tìm cách tiêu diệt ngay các loại ký sinh trùng. Điều quan trọng là không chỉ diệt ve chó hay bọ chét trưởng thành mà còn phải diệt sạch trứng của chúng. Đồng thời, cần xịt thuốc diệt ve rận, bọ chét ở cả chỗ ngủ và những khu vực xung quanh nơi chó sinh hoạt, đặc biệt là trong các hốc, góc, xó. Đối với các bệnh do nấm hay vi khuẩn, việc giữ vệ sinh cơ thể chó là vô cùng quan trọng để tránh tình trạng dị ứng khiến lông rụng ngày càng nhiều. Nếu các biện pháp tại nhà không hiệu quả, hoặc tình trạng rụng lông trở nên trầm trọng hơn, hãy đưa chó đến bác sĩ thú y để được tư vấn và điều trị tốt nhất.
Do ve rận, bọ chét
Khi chó bị nhiễm ký sinh trùng như ve rận, bọ chét, da của chúng sẽ bị ngứa và kích ứng. Phản ứng tự nhiên của chó là dùng chân gãi, ma sát và cắn vào những vị trí bị ký sinh trùng tấn công. Vùng da bị bệnh thường có lông thô cứng, bạc màu, dễ gãy và rụng. Đặc biệt, ký sinh trùng rận lông có thể khiến chó rụng một lượng lông lớn, và bạn có thể dễ dàng thấy lông rụng nhiều ở những khu vực chó thường xuyên hoạt động. Ký sinh trùng có thể lây lan từ những chú chó khác hoặc do cún cưng không được tắm và chải lông thường xuyên.
Do bệnh giun móc
Chó bị giun móc thường có biểu hiện sụt cân, kết mạc nhợt nhạt, lông thô rối, bạc màu và dễ bị gãy rụng. Phần lưng có thể xuất hiện những mảng lông rụng với nhiều kích thước khác nhau, để lộ da, trên da có thể xuất hiện nốt ban hoặc vảy. Chó bị rụng lông nhiều do bệnh giun móc cũng thường chán ăn, nôn mửa, có thể bị bệnh pica (ăn những thứ không phải thức ăn), tiêu chảy xen kẽ táo bón, phân có máu hoặc màu đen với mùi thối. Tình trạng này xảy ra khi chủ nhân không tẩy giun định kỳ cho chó, khiến giun ký sinh trong cơ thể, gây suy yếu và tăng nguy cơ mắc các bệnh về da.
Do ghẻ Demodex
Bệnh ghẻ do bọ Demodex gây ra chủ yếu xuất hiện ở phần đầu, sống mũi, viền mắt và vành tai. Đôi khi, bệnh cũng có thể xuất hiện ở trước ngực, dưới bụng, nách, đùi và mặt bên của đuôi, thậm chí rụng lông thành từng mảng và dần lan rộng ra toàn thân. Bề mặt da sẽ bị đỏ bừng, có các nốt ban đỏ, và tổ chức da sẽ dày lên. Do thường xuyên gãi, ma sát và cắn, vùng da bị nhiễm bệnh sẽ bị rụng lông. Ghẻ Demodex ban đầu thường hình thành những nốt lông rụng nhỏ xung quanh mắt, sau đó có thể lan ra khắp người. Phần da bị bệnh sẽ dày lên và kết vảy, đôi khi còn hình thành những mụn mủ nhỏ hoặc tiến triển thành viêm da mủ. Cách chữa chó bị ghẻ rụng lông thường mất nhiều thời gian và đòi hỏi sự kiên trì.
Thiếu hụt dưỡng chất và rối loạn nội tiết tố
Giống như con người, chó cũng có thể bị rụng lông do thiếu hụt các dưỡng chất cần thiết. Việc bổ sung đầy đủ vitamin và khoáng chất sẽ giúp chó có một bộ lông óng mượt và làn da khỏe mạnh.
Thiếu vitamin và khoáng chất
Một số vitamin và khoáng chất đặc biệt có lợi cho da, lông và móng của chó bao gồm Biotin (vitamin H), Kẽm, vitamin A và vitamin B. Thiếu hụt vitamin B có thể dẫn đến hiện tượng chó bị rụng lông nhiều, đồng thời còn gây sụt cân, chán ăn, toàn thân mệt mỏi, thiếu sức sống và thị lực kém. Để khắc phục, cần bổ sung thêm vitamin cho chó. Ngoài việc sử dụng các loại thức ăn khô công nghiệp, bạn có thể kết hợp thêm thực phẩm tươi, rau củ quả vào chế độ ăn của cún cưng.
Rối loạn nội tiết estrogen
Hiện tượng rối loạn nội tiết tố estrogen thường gặp ở chó cái trưởng thành chưa triệt sản. Chúng thường có biểu hiện quá khích do thừa estrogen. Toàn thân sẽ ngứa ngáy, và đặc biệt là bị rụng lông (thường rụng lông có tính đối xứng). Màu da ở vùng bị ảnh hưởng có thể thẫm lại. Trong một số trường hợp, chó bị bệnh còn có triệu chứng sưng bộ phận sinh dục, chảy máu như đi tiểu, và các triệu chứng động dục kéo dài. Tốt nhất trong trường hợp này, bạn nên đưa cún cưng đến gặp bác sĩ thú y để được kiểm tra và điều trị chuyên sâu.
Chăm sóc và vệ sinh không đúng cách
Nếu môi trường ăn ngủ của chó không được sạch sẽ hoặc bạn vệ sinh không đúng cách, rất dễ dẫn đến tình trạng lông chó bị rụng. Việc không tắm gội thường xuyên hoặc ngược lại, tắm quá nhiều, đều có thể gây rụng lông. Đặc biệt, sử dụng các loại sữa tắm, dầu gội của con người với độ pH cao có thể gây kích ứng da và tổn hại đến lông chó.
Tốt nhất là bạn nên sử dụng loại sữa tắm chuyên dụng dành riêng cho chó và chọn loại phù hợp nhất với loại da và lông của thú cưng. Bạn cũng không nên thay đổi dầu gội, sữa tắm của chó thường xuyên để tránh tình trạng dị ứng và rụng lông. Khi chó bị rụng lông từng mảng, da chó trở nên nhạy cảm và mỏng manh, dễ bị nhiễm trùng do mẩn ngứa, trầy xước trong quá trình gãi. Lúc này, cần sử dụng các sản phẩm chăm sóc đặc biệt. Sau khi tắm, bạn có thể dùng các loại phấn dưỡng cho lông và da chó, hoặc sử dụng các loại dầu mát xa tự nhiên để giúp lông chúng mượt mà hơn.
Các Bước Xử Lý Khi Chó Bị Rụng Lông Kèm Ngứa Gãi Liên Tục
Khi thấy chú chó của mình ngứa đến mức phải gặm, cào và tự làm tổn thương bản thân, bạn cần nhanh chóng can thiệp để xoa dịu cơn ngứa, hạn chế tối đa tổn thương da và xử lý vết thương.
Chó được băng bó vết thương trên lưng sau khi bị rụng lông và ngứa gãi
- Ngăn chó cắn vào vùng da bị ngứa: Điều đầu tiên là giữ cho chó không tiếp tục cắn hoặc gãi vào vùng da bị tổn thương. Dùng tay vạch lông để xác định chính xác vị trí da bị ngứa và tổn thương.
- Làm sạch vùng da bị ảnh hưởng: Chuẩn bị dung dịch oxy già pha loãng với nước sạch. Nhúng khăn sạch vào hỗn hợp này và lau nhẹ nhàng vùng da bị nhiễm khuẩn và ngứa. Lặp lại quá trình lau và nhúng khăn vào dung dịch cho đến khi vùng da viêm nhiễm sạch bụi bẩn và máu khô.
- Sử dụng thuốc xịt chống ngứa: Sau khi làm sạch, bạn có thể dùng thuốc xịt chống ngứa chuyên dụng dành cho chó. Xịt lên bề mặt vùng da xung quanh chỗ bị ngứa nhằm giảm bớt cảm giác khó chịu tức thì cho chó.
- Băng bó vết thương (nếu cần): Lấy một miếng gạc y tế, bôi mỡ kháng sinh lên một mặt rồi dán mặt có mỡ vào ngay phần da bị viêm nhiễm hoặc vết thương hở.
- Cố định vết băng: Dùng gạc y tế quấn 2 vòng quanh vùng băng, sau đó dùng băng keo dán đè lên để cố định vết băng, ngăn chó tháo hoặc liếm.
- Hạn chế chó liếm/cắn: Sử dụng vòng cổ chống liếm (vòng Elizabethan) và xích chó lại trong khoảng 1 giờ để đảm bảo chúng không liếm hay cắn vào phần băng keo. Khi cơn ngứa đã dịu bớt, bạn có thể xịt một loại nước có vị đắng lên vùng băng keo để ngăn chó chạm miệng vào khu vực đó trong thời gian dài hơn.
Hướng Dẫn Chăm Sóc Lông Chó Hiệu Quả Để Giảm Rụng Lông
Để kiểm soát và giảm thiểu tình trạng chó rụng lông, đặc biệt là vào mùa thay lông, việc chăm sóc đúng cách là vô cùng quan trọng.
Chăm sóc lông khi chó thay lông theo mùa
Vào thời điểm chó thay lông, bạn cần gia tăng số lần chải lông cho chúng. Nếu lớp lông cũ không được loại bỏ sớm, chúng có thể bị bám bẩn, bết dính vào lông mới, tạo thành những cục lông rối trên cơ thể chó, gây mất thẩm mỹ và tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển. Lông chó rụng còn có thể dính lên quần áo, đồ đạc, thực phẩm, gây mất vệ sinh và ảnh hưởng đến sức khỏe con người, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ. Để tránh việc chó bị rụng lông quá nhiều, bạn nên sử dụng các loại lược chải lông chó chuyên dụng. Thời gian chải lông nên là mỗi ngày 1-2 lần, đặc biệt là với chó lông dài. Việc chải lông không chỉ giúp gỡ rối mà còn loại bỏ một phần bụi bẩn trên lông chó.
Lời khuyên chăm sóc lông hàng ngày
Khi chó bị rụng lông, thay vì khó chịu hay giận dữ, bạn nên tìm cách xử lý thích hợp:
- Vệ sinh nhà cửa: Sử dụng máy hút bụi chân không để làm sạch nhà thường xuyên. Bạn có thể mua máy hút bụi cầm tay nhỏ gọn để dễ dàng loại bỏ lông trên các vật dụng và đồ đạc. Dùng cây lăn dính để loại bỏ lông trên quần áo.
- Cắt tỉa lông: Cắt tỉa lông thường xuyên giúp bộ lông gọn gàng và đẹp đẽ. Tốt nhất nên sử dụng dịch vụ cắt tỉa lông chó chuyên nghiệp để đảm bảo chăm sóc lông tốt nhất. Trong lúc chăm sóc, hãy chú ý vạch lông, vạch tai kiểm tra xem có ve hay bọ chét không để điều trị kịp thời.
- Chải lông đúng cách: Chọn các loại lược có gai mềm dành riêng cho chó. Chải lông ít nhất 1 lần/ngày, dùng lược chải ngược lên. Bạn có thể vừa chải lông vừa vuốt ve để giúp chó thư giãn và cảm thấy được yêu thương.
- Chế độ dinh dưỡng và nước uống: Cung cấp những loại thức ăn bổ dưỡng, đặc biệt tốt cho da và lông của chó. Đảm bảo chó được cung cấp đủ nước sạch, nước mát mỗi ngày để làn da không bị khô ráp và lớp lông không trở nên yếu ớt, dễ rụng.
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Đưa chó cưng đi kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện và điều trị sớm các vấn đề tiềm ẩn.
Phương Pháp Giảm Dị Ứng Lông Chó Ở Người
Sau khi tiếp xúc với chó mà có các biểu hiện như ho, chảy nước mũi, hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mắt, nổi mề đay thành từng mảng, viêm kết mạc mắt, đỏ mắt và ngứa mắt, rất có thể bạn đã bị dị ứng lông chó. Với người có tiền sử bệnh hen suyễn, dị ứng lông chó có thể làm bộc phát cơn hen cấp tính, gây khó thở, tức ngực, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.
Nhận biết dấu hiệu dị ứng
Khoảng 30% bệnh nhân hen có liên quan đến viêm mũi dị ứng. Nếu bạn có tiền sử hen suyễn, việc tránh xa chó là điều cần thiết. Tuy nhiên, vẫn có những cách để bạn có thể tiếp xúc với chúng một cách an toàn.
Tắm cho chó thường xuyên
Tắm cho chó mỗi tuần sẽ giúp giảm thiểu lượng tế bào chết và lông rụng. Khi chó rụng lông, rũ lông hoặc gãi, bụi và lông sẽ bay ra, bám vào các vật dụng trong nhà như thảm, quần áo, thậm chí cả thức ăn. Những người mẫn cảm với lông động vật sẽ phản ứng ngay lập tức khi tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp. Tắm chải lông rụng thường xuyên sẽ giúp hạn chế tối đa vấn đề này. Nếu nuôi chó trong nhà, bạn nên vệ sinh tắm rửa cho chúng thường xuyên, chọn mua loại sữa tắm phù hợp để lông không bị rụng và diệt được bọ chét.
Tạo khoảng cách an toàn trong nhà
Bạn không thể biến toàn bộ ngôi nhà thành nơi 100% không có dị ứng, nhưng bạn có thể tập trung vào việc tạo một khu vực an toàn. Ví dụ, phòng ngủ có thể là nơi không có thú cưng, đáp ứng thời gian nghỉ ngơi của bạn. Hãy dùng máy lọc không khí cho khu vực này và cân nhắc sử dụng tấm trải giường không thấm nước. Nên cách ly chó với nơi ăn uống, ngủ nghỉ của con người.
Phải thường xuyên hút bụi để lông chó không có điều kiện bám vào những vật dụng trong nhà. Nên lau nhà bằng nước sát trùng. Sau khi ôm chó xong, phải rửa tay sạch sẽ bằng nước xà phòng để loại trừ những tác nhân gây dị ứng.
Tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa dị ứng
Nếu việc nuôi thú cưng là điều quan trọng với bạn, tốt nhất hãy tìm một bác sĩ chuyên khoa dị ứng. Đừng từ bỏ quá nhanh. Bạn có thể thử tiêm phòng dị ứng, thuốc xịt mũi và các loại thuốc khác. Thông thường, có thể kết hợp các phương pháp đặc trị theo chỉ dẫn của chuyên gia y tế, từ điều trị đến tắm rửa và dọn dẹp nhà cửa. Điều này có thể giúp việc nuôi thú cưng trong nhà trở nên thoải mái hơn, ngay cả khi bạn bị dị ứng.
Chó thay lông theo mùa là hiện tượng hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, nếu bạn nhận thấy những dấu hiệu bất thường như rụng lông quá nhiều, trên da có những vết mẩn đỏ, vảy gàu, đó có thể là dấu hiệu chó đang mắc một số bệnh về da hoặc các vấn đề sức khỏe khác. Việc quan sát kỹ các triệu chứng để có cách chăm sóc và điều trị thích hợp là rất quan trọng.
Nếu đã quyết định nuôi thú cưng, hãy sống hòa hợp và chăm sóc chúng thật tốt. Hy vọng với những chia sẻ trên, bạn sẽ có thêm kiến thức để phòng tránh và xử lý hiệu quả các vấn đề liên quan đến tình trạng chó bị rụng lông, đồng thời giảm thiểu nguy cơ dị ứng lông chó ở người. Chúc bạn và thú cưng luôn khỏe mạnh và hạnh phúc!