Tại Việt Nam, giống chó Dachshund thường được gọi với cái tên thân thuộc là chó Lạp Xưởng hay chó xúc xích do thân hình đặc trưng dài cùng bốn chiếc chân ngắn cũn, gợi liên tưởng đến những chiếc lạp xưởng hay xúc xích. Với vẻ ngoài đáng yêu và tính cách hoạt bát, giống chó này ngày càng trở nên phổ biến và được nhiều người yêu thú cưng ưa chuộng.
Thế giới chó Lạp Xưởng rất đa dạng, bao gồm nhiều loại hình và màu sắc khác nhau như chó Lạp Xưởng mini, chó Lạp Xưởng lông dài, chó Lạp Xưởng màu loang, chó Lạp Xưởng màu socola, chó Lạp Xưởng lông xù, chó Lạp Xưởng đốm và chó Lạp Xưởng màu đen. Bên cạnh đó, các giống lai cũng rất được quan tâm như chó Lạp Xưởng lai Phốc, chó Lạp Xưởng lai Pug, chó Lạp Xưởng lai Phú Quốc hay chó Lạp Xưởng lai Corgi, mang đến những nét độc đáo riêng biệt cho từng chú cún. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về giống chó đáng yêu này, từ nguồn gốc, đặc điểm, cách chăm sóc đến những lưu ý khi chọn mua, giúp bạn trở thành một người chủ Lạp Xưởng thông thái và tận tâm.
I. Nguồn gốc của chó Dachshund thuần chủng
Giống chó Dachshund có lịch sử lâu đời, được ghi nhận tại nước Đức từ thế kỷ 15 và trở nên phổ biến rộng rãi vào thế kỷ 17. Ban đầu, những chú chó thân dài này được nuôi với mục đích săn bắt, đặc biệt là dùng để tiêu diệt cáo rừng, nhờ vào thân hình nhỏ gọn và khả năng len lỏi vào hang động.
Chó Lạp Xưởng có nguồn gốc từ Đức, ban đầu được nuôi để săn cáo
Dù ngày nay giống chó Dachshund chủ yếu được nuôi làm thú cưng, bản tính dũng mãnh của loài chó săn vẫn luôn tồn tại trong huyết quản của chúng. Ngoài ra, chó Lạp Xưởng lai là kết quả của quá trình lai tạo giữa chó cảnh khuyển chuyên săn chuột Pinschers và giống chó Toy Terriers, mang đến những đặc điểm thú vị và đa dạng về ngoại hình.
II. Các loại chó Lạp Xưởng lai phổ biến
Chó Lạp Xưởng là một giống chó khá khó lai tạo, đòi hỏi người chủ phải có kiến thức chuyên sâu. Dưới đây là một số giống Lạp Xưởng lai phổ biến và được yêu thích:
1. Chó Lạp Xưởng lai Nhật
Chó Lạp Xưởng lai Nhật hiện là một trong những giống lai phổ biến nhất. Chúng thừa hưởng vẻ đẹp và thân hình gần giống với bố mẹ, nổi bật với đôi tai hình tam giác từ chó Nhật, kết hợp với đôi chân ngắn và thân hình dài đặc trưng của Lạp Xưởng, tạo nên một vẻ ngoài vô cùng đáng yêu. Những chú chó lai Nhật này rất thông minh, thân thiện và cực kỳ năng động. Chúng thích chạy nhảy, vui đùa và không muốn ngồi yên một chỗ.
2. Chó Lạp Xưởng lai Đốm Dalmatian
Sự kết hợp giữa Lạp Xưởng và chó Đốm Dalmatian tạo ra những chú chó siêu ngộ nghĩnh và đáng yêu. Sau khi lai tạo, bạn có thể dễ dàng nhận thấy chúng có đôi mắt xanh biếc cùng những đốm đen pha lẫn trên bộ lông màu nâu sữa độc đáo.
3. Chó Lạp Xưởng lai Fox
Giống chó Lạp Xưởng lai Fox sở hữu vẻ đẹp thông thái và cực kỳ độc đáo. Chúng có bộ lông rất ngắn, màu đồng nhất, mượt mà và bóng bẩy. Phần đầu thuôn dài, bộ hàm chắc khỏe với răng nanh sắc bén. Đôi mắt hình oval hơi lồi, thường có màu nâu đen hoặc đỏ sẫm. Đây là dòng chó cực kỳ thông minh, xinh đẹp và kiên trung, là lựa chọn tuyệt vời để nuôi làm bạn đồng hành. Dù khá năng nổ trong các hoạt động ngoài trời, chúng vẫn luôn giữ lòng trung thành với chủ nhân của mình.
4. Chó Lạp Xưởng lai Poodle (Doxiepoo)
Doxiepoo là kết quả của quá trình lai tạo giữa chó Lạp Xưởng và chó Poodle. Những chú Doxiepoo rất trung thành và tình cảm với người nuôi, gần gũi với trẻ nhỏ và hòa đồng với các loài vật nuôi khác nếu được nuôi dưỡng và huấn luyện đúng cách. Đặc biệt, chúng rất thích được ở cạnh chủ của mình mọi lúc mọi nơi. Khả năng báo động của Doxiepoo rất đáng ngạc nhiên, chúng sẽ sủa vang nhà ngay lập tức khi phát hiện dấu hiệu của người lạ xâm nhập vào lãnh thổ khiêm tốn của mình.
5. Chó Lạp Xưởng lai Schnauzers và Terriers (Toy Dachshund)
Toy Dachshund là một giống chó nhỏ nhắn với chiều cao khoảng 15-20cm và cân nặng khá nhẹ, chỉ khoảng 3.5 kg. Đây là sản phẩm của việc lai tạo giữa chó Lạp Xưởng thuần chủng với dòng chó Terriers và Schnauzers, mang đến một phiên bản Lạp Xưởng tí hon với vẻ ngoài đáng yêu và đặc điểm độc đáo.
Chó Lạp Xưởng lai có thể mang nhiều đặc điểm ngoại hình khác nhau
III. Ngoại hình và tính cách của chó Lạp Xưởng (Dachshund)
Hiện nay, giống chó Dachshund được chia thành ba loại chính dựa trên kích thước: Standard Dachshund (Tiêu chuẩn), Miniature Dachshund (Lạp Xưởng mini) và Toy Dachshund (Lạp Xưởng đồ chơi).
1. Ngoại hình thân dài đặc trưng
| Đặc điểm | Standard Dachshund | Miniature Dachshund | Toy Dachshund |
|---|---|---|---|
| Cân nặng | 9 – 15kg | 4 – 5kg | Khoảng 3,5kg |
| Chiều cao | 30 – 35cm | 20 – 25cm | 15 – 20cm |
| Bộ lông & Màu lông | Màu đơn sắc và màu pha, lông mượt | Màu đơn sắc và màu pha, lông ngắn | Màu đơn sắc và màu pha, lông dài |
| Tuổi thọ | 12 – 15 năm | 12 – 15 năm | 12 – 15 năm |
| Giống lai | Dachshund thuần chủng | Dachshund thuần chủng với dòng chó Đức Spaniel | Dachshund thuần chủng với dòng Terriers và Schnauzers |
| Sinh sản | Đẻ từ 8 – 12 con | Đẻ từ 8 – 12 con | Đẻ từ 8 – 12 con |
| Phần đầu | Đầu thuôn dài, mõm dài, 2 mắt hơi lồi cùng hàm răng sắc bén, chắc khỏe | Đầu thuôn dài, mõm dài, 2 mắt hơi lồi cùng hàm răng sắc bén, chắc khỏe | Đầu thuôn dài, mõm dài, 2 mắt hơi lồi cùng hàm răng sắc bén, chắc khỏe |
2. Đặc điểm tính cách của chó Xúc Xích
Mặc dù kích thước cơ thể của chó Lạp Xưởng ngày nay đã nhỏ bé hơn nhiều so với tổ tiên của chúng, nhưng tính cách thì vẫn giữ nguyên, bảo toàn được bản sắc nổi bật từ xa xưa.
2.1. Hoạt bát, năng động và tinh nghịch
Những chú cún Lạp Xưởng rất thích được dẫn ra ngoài đi dạo và không hề muốn bị nhốt trong một không gian chật hẹp. Giống cảnh khuyển thân dài Dachshund thích đào bới đất, cát, nô đùa, đuổi bắt, chạy nhảy và đặc biệt là đi săn. Bạn có thể sẽ nhiều lần bắt gặp chúng tìm cách trốn ra ngoài chơi khi mình vắng nhà. Ngoài ra, những em chó này còn sủa rất to dù cơ thể cực kỳ nhỏ con, là một báo động viên không tồi.
2.2. Dũng cảm, mạnh mẽ nhưng khá nhút nhát
Vì có nguồn gốc xa xưa là giống chó săn, chó Lạp Xưởng vẫn giữ được bản tính vô cùng dũng cảm và mạnh mẽ. Thậm chí chúng có thể sẵn sàng nghênh chiến với những đối thủ là các con thú lớn hơn rất nhiều. Nếu nhận thấy chủ nhân gặp nguy hiểm, chúng cũng nhanh chóng vào ứng cứu. Tuy nhiên, Lạp Xưởng không thích người lạ chạm vào cơ thể và khả năng trông nhà của chúng cũng cực kỳ kém.
2.3. Sự trung thành, tình cảm và yêu quý trẻ em
Lạp Xưởng là một giống chó có đức tính vô cùng cao quý và cực kỳ trung thành với chủ nhân của chúng. Bên cạnh đó, chúng cũng chỉ tôn sùng một người chủ duy nhất. Những gia đình nuôi em cún này có thể yên tâm để chúng chơi đùa cùng những đứa trẻ, vì những anh bạn thân dài này khá thân thiện với trẻ nhỏ. Chúng thích đuổi bắt, nô đùa cùng những đứa trẻ, mang lại niềm vui cho cả gia đình.
2.4. Sự bướng bỉnh và hơi khó dạy bảo
Trên thực tế, chó Lạp Xưởng không phải là loài chó dễ bảo và nghe lời chủ nhân. Thậm chí chúng còn cố tình chống đối nếu thấy không vừa ý với mệnh lệnh chủ nhân.
Chó Xúc Xích đôi khi hơi ngang bướng và khó huấn luyện
Do vậy, khi cún có từ 2-3 tháng tuổi, bạn cần phải bắt đầu quá trình huấn luyện cho chúng. Nếu để càng lớn, có nhận thức thì chúng càng bướng bỉnh và phá phách lung tung, cực khó để đưa về khuôn khổ.
IV. Cách chăm sóc bé cưng Lạp Xưởng luôn khỏe mạnh
Lạp Xưởng Dachshund là giống chó vận động cao nên cún cần một lượng thức ăn khá lớn. Đặc biệt, những anh bạn này khá dễ nuôi bởi chúng không quá kén ăn. Tuy nhiên, bạn cũng nên chú ý chế độ dinh dưỡng phù hợp để cún cưng có thể phát triển cơ thể toàn diện.
1. Thức ăn của chó Lạp Xưởng (Dachshund) theo từng tháng tuổi
1.1. Chó Lạp Xưởng 1 – 2 tháng tuổi
Ở giai đoạn này, chó Lạp Xưởng con chỉ mới cai sữa nên chúng chưa thể ăn được nhiều loại thức ăn. Chính vì thế bạn chỉ nên chế biến cho chúng những món mềm như cháo loãng, hoặc một vài loại ngũ cốc dành riêng cho chó. Tốt nhất nên chia thành thật nhiều bữa nhỏ, tầm 5 bữa/ngày và khối lượng chỉ vào khoảng 200 – 300gr thức ăn.
1.2. Chó Lạp Xưởng 2 – 6 tháng tuổi
Giai đoạn này, hệ tiêu hóa của chúng cũng đã dần hoàn thiện. Bạn nên tập cho cún ăn dần các loại thịt, cá, tôm. Tuy nhiên, nhớ nấu chín và làm mềm các loại thực phẩm, để tránh cho chúng bị hóc hay không tiêu hóa được. Giai đoạn này nên cho chó ăn 4 bữa trên ngày: sáng, trưa, chiều, tối. Khối lượng thức ăn mỗi lần tăng lên khoảng 300-400gram.
1.3. Chó Lạp Xưởng trên 6 tháng tuổi (giai đoạn trưởng thành)
Vào giai đoạn này, bạn đã có thể cho Lạp Xưởng ăn như một con chó trưởng thành. Nên chú ý cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng để đảm bảo sự phát triển cho chúng. Tăng khẩu phần ăn của chúng theo từng giai đoạn phát triển. Một ngày nên cho chúng ăn 3 bữa, khoảng 500gr mỗi lần ăn.
2. Môi trường sống của chó Lạp Xưởng
Môi trường sống lý tưởng của những chú cún Dachshund là những căn nhà thuộc vùng ngoại ô có sân vườn rộng rãi, có không gian để chúng chơi đùa và chạy nhảy. Bản chất của Lạp Xưởng là giống chó săn nên chúng không thích bị giam giữ ở trong nhà.
Bạn cũng có thể nuôi chúng trong một căn hộ nhỏ hoặc một căn chung cư. Ban đầu có thể những anh bạn có nguồn gốc từ Đức này chưa quen với không gian sống chật hẹp, nhưng chúng sẽ nhanh chóng thích nghi và hòa nhập với môi trường xung quanh.
Chó Dachshund không cần môi trường sống quá rộng rãi, nhưng cần được vận động
Bạn cũng nên dẫn cún cưng của mình ra ngoài chơi thường xuyên, tránh giữ chúng trong nhà cả ngày. Khi chú cún không được giải phóng năng lượng, chúng có thể trở nên hung dữ, khó kiểm soát, phá phách đồ đạc lung tung trong nhà.
3. Cách huấn luyện Dachshund thông minh hơn
Với những bé cún nhỏ tuổi, việc đầu tiên bạn nên làm là dạy chúng biết cách đi vệ sinh đúng chỗ, đúng lúc. Huấn luyện cho cún đi vệ sinh vào đúng các thời điểm trong ngày như buổi sáng và buổi tối. Lặp đi lặp lại thường xuyên điều này khoảng 1 tháng. Tránh để cho chúng đi vệ sinh ra nhà. Nếu thấy cún đi vệ sinh không đúng chỗ, bạn cần uốn nắn ngay.
Dạy cho Lạp Xưởng biết những đồ đạc nào trong nhà không được động tới, những thứ không được ăn và những điều không được làm. Không nên để chúng quá tự do và nghịch ngợm. Bạn nên dẫn cún ra ngoài thường xuyên, cho chạy nhảy, bắt bóng để phát triển cơ bắp và thân hình săn chắc.
Nếu thú cưng của bạn không nghe lời, bạn không nên đánh đập hay chửi mắng. Nếu sử dụng bạo lực, bản tính ương bướng sẽ khiến chúng chống lại bạn. Nên nhẹ nhàng huấn luyện, dạy lại cho cún nếu thấy chúng làm sai. Lưu ý, mỗi đợt huấn luyện không nên quá dài, vì giống cảnh khuyển chân ngắn này sẽ nhanh chán nếu các bài tập cứ lặp đi lặp lại. Bạn nên có phần thưởng nếu bé cún làm tốt. Thưởng những đồ ăn vặt dành cho cảnh khuyển để kích thích chúng cố gắng làm tốt hơn vào lần sau.
V. Những điều thú vị ở chú chó thân dài Dachshund
1. Dachshund có hơn 15 tên gọi khác nhau
Tên chính thức, cụ thể về giống chó này là Dachshund (Mỹ và Đức), Teckel (Đức) và Dackel (Đức). Ở Mỹ, có hơn 15 cái tên khác nhau bắt nguồn từ việc rút ngắn tên, lỗi chính tả của tên và dựa trên hình dáng dễ thương của chúng như chó Weiner, chó Weenie, chó xúc xích, chó Doxie, Doxie dog và nhiều biệt danh khác của Dachshund.
2. Chó Xúc Xích có hơn 500 màu sắc khác nhau
Có khoảng 15 sự kết hợp màu sắc khác nhau như đen & kem