Bệnh dại ở chó đã và đang cướp đi “người bạn thân thiết” của rất nhiều gia đình Việt. Không chỉ vậy, chó mắc bệnh dại có thể lây sang người hoặc những vật nuôi chung khác, với tỷ lệ tử vong đáng báo động lên đến 100%. Vậy bệnh dại là gì? Làm thế nào để nhận biết cún cưng của bạn có mắc bệnh dại hay không? Và quan trọng nhất, chúng ta cần làm gì để bảo vệ những người bạn bốn chân đáng yêu khỏi căn bệnh nguy hiểm này? Bài viết này của “Thú cưng yêu” sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về bệnh dại ở chó, từ triệu chứng, nguyên nhân cho đến các biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất, giúp bạn trở thành một chủ nuôi thông thái và có trách nhiệm.
Bệnh Dại Ở Chó Là Gì?
Bệnh dại là một căn bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, tác động trực tiếp lên hệ thần kinh của cún cưng và hầu hết các loài động vật máu nóng. Trên thế giới, bệnh dại đã được ghi nhận từ rất sớm, khoảng 2.300 năm Trước Công Nguyên, cho thấy sự nguy hiểm dai dẳng của nó trong lịch sử. Các bé cún mắc bệnh dại thường trải qua sự thay đổi tâm tính theo từng thời kỳ của bệnh. Điều đáng lo ngại là dù ở giai đoạn nào, chúng đều có khả năng lây truyền virus sang người hoặc động vật khác thông qua vết cắn hoặc nước bọt.
May mắn thay, vào năm 1885, nhà bác học Louis Pasteur đã thử nghiệm thành công vắc xin phòng bệnh dại đầu tiên, mở ra một kỷ nguyên mới và mang lại hy vọng lớn lao cho cả thú cưng và những người chủ nuôi. Vắc xin phòng bệnh dại ở chó chính là vòng bảo vệ an toàn cho cả bạn và các bé cún cưng, đồng thời cũng là sợi dây vô hình gắn kết tình yêu thương giữa chúng ta với những người bạn bốn chân đáng yêu.
Dấu Hiệu Và Triệu Chứng Bệnh Dại Ở Chó
Là một người chủ tốt, bạn luôn để tâm đến các bé cún của mình. Chắc chắn bạn sẽ dễ dàng nhận thấy sự thay đổi của chúng dù chỉ là bằng mắt thường. Bệnh dại ở chó thường biểu hiện qua nhiều giai đoạn, với các triệu chứng ngày càng nghiêm trọng.
1. Giai đoạn thay đổi thái độ (Giai đoạn tiền triệu chứng)
Đây là thời kỳ đầu nhiễm bệnh, khi cún cưng bắt đầu có những biểu hiện liên quan đến hành vi:
- Thay đổi thái độ rõ rệt: Một sáng đẹp trời, bỗng nhiên cún cưng không còn rối rít quanh chân bạn. Thay vào đó, chúng trở nên rụt rè hẳn đi, hoặc ngược lại, đột ngột hung hăng dù chẳng ai ghẹo.
- Lo lắng, bồn chồn: Cún cưng thường xuyên trong tâm trạng lo lắng, bồn chồn và chỉ muốn trốn vào góc tối. Cảm giác không an toàn cũng khiến chúng kích động, sủa từng hồi hoặc tru lên một cách bất thường.
Những triệu chứng này rất dễ nhận ra ở những bé cún có tâm tính vốn dĩ nhu mì, trầm lặng. Tuy nhiên, nếu bạn quá bận rộn và không thể thường xuyên quan tâm đến bé, bệnh dại sẽ tăng dần cấp độ và khiến chúng có những biểu hiện nặng hơn mà không được phát hiện kịp thời.
2. Giai đoạn điên cuồng (Thể dại hung dữ)
Khi bệnh tiến triển nghiêm trọng hơn, các biểu hiện cũng ngày càng rõ nét:
- Mất kiểm soát hành vi: Chó dần không thể tự kiểm soát hành vi của mình. Thái độ vồ vập, một tiếng động nhỏ cũng làm bé thấy bất an và sủa liên hồi. Huống hồ, khi gặp người lạ, các bé lại càng kích động, thậm chí chúng sẽ sủa và cắn người dữ dội hơn.
- Chán ăn, bỏ ăn và khó nuốt: Đây là nguyên nhân khiến bé chán ăn, bỏ ăn. Tiếp tục xuất hiện các triệu chứng nuốt khó, sốt cao, đồng tử giãn với đôi mắt đỏ ngầu.
- Khát nước nhưng không uống được: Bé luôn trong trạng thái khát nước nhưng không thể tự chủ uống nước. Kèm theo đó là hiện tượng chảy nước dãi, sùi bọt mép.
- Hành vi bất thường: Cún cưng đi lại bâng quơ, bồn chồn lo lắng. Nếu không được trông nom cẩn thận, các bé sẽ “bỏ nhà đi” và sẽ không thể nhớ đường về. Lúc này, hành trình một mình của bé cũng sẽ đầy chông gai. Bé có xu hướng ăn và gặm những vật thể xung quanh như đất, đá, gỗ, hoặc thậm chí là phân. Nguy hiểm hơn, bệnh dại còn làm cho bé trở nên hung hãn, cắn người hoặc tấn công những con vật khác.
3. Giai đoạn bại liệt (Cuối của thể điên cuồng)
Nếu ở giai đoạn trước, cún cưng chỉ có dấu hiệu khó nuốt, thì đến giai đoạn cuối này, bé cún sẽ bị liệt hoàn toàn hàm dưới và lưỡi. Tình trạng này khiến cho miệng của bé không thể khép lại nên lưỡi cũng sẽ thè ra suốt, kèm theo đó là chảy nước dãi ngày càng nhiều.
Đi đôi với liệt cơ hàm, cún bị bệnh dại cũng có xu hướng liệt chân sau. Tiếp đến, cơ hô hấp cũng bị liệt gây cản trở lưu thông khí. Cùng với việc bị kiệt sức do không thể ăn uống, bé cún sẽ chết vài ngày sau đó.
4. Bệnh dại thể câm (Dumb Rabies)
Chỉ khoảng 1/4 trường hợp chó mắc bệnh dại là có biểu hiện điên cuồng rõ ràng. Phần đông còn lại đều “giấu bệnh” hay còn được gọi là thể dại câm.
Những triệu chứng của thể bệnh này khiến bạn dễ nhầm lẫn với những bệnh khác ở cún. Các bé không có biểu hiện điên cuồng hay vồ vập cắn người. Thay vào đó, cún cưng sẽ có các biểu hiện ủ rũ, buồn bã, li bì, liệt nửa phần thân sau, liệt cơ hàm. Đi kèm với các biểu hiện này là hiện tượng chảy nước dãi, thè lưỡi, gầm gừ trong họng nhưng không thể cắn mạnh.
Mặc dù thể dại câm ở chó khá “lành tính” với con người và động vật khác vì ít gây cắn, thế nhưng đối với bé cún của bạn, đây được xem là thể bệnh “ác tính”. Bởi vì thời gian chuyển bệnh nhanh hơn thông thường, nên bé cún cũng sẽ từ giã bạn sớm hơn.
Nếu phải chứng kiến bé cún của mình trải qua những giai đoạn đau đớn như trên, ắt hẳn bạn sẽ không nỡ để bé gánh chịu căn bệnh này. Chính vì vậy, chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu nguyên nhân gây bệnh dại ở chó và gấp rút tìm cách phòng tránh để bảo vệ các bé cún nhà mình.
Nguyên Nhân Chó Mắc Bệnh Dại
Để phòng tránh hiệu quả, việc hiểu rõ nguồn gốc lây nhiễm là vô cùng quan trọng.
1. Virus gây bệnh dại
Nguyên nhân gây ra bệnh dại chính là virus Rhabdo, thuộc họ Rhabdoviridae, chi Lyssavirus. Đây là một loại virus tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương. Nguồn chứa virus chính thường ẩn sâu trong cơ thể của các loài động vật máu nóng hoang dã như dơi, chồn, cáo, và cả các loài vật nuôi như chó, mèo.
2. Lây truyền trực tiếp
Các bé cún thường hay “giao lưu” với nhau bằng những đòn cắn giả, hoặc chúng có thể tranh giành lãnh thổ, thức ăn, v.v. Nếu không cẩn thận, chúng có thể làm nhau bị thương, dẫn đến các tình huống chó cắn lộn. Nếu trong nhóm có một bạn cún mang virus dại, virus từ chó bị bệnh sẽ theo nước bọt dính vào vết thương hở của bé cún nhà bạn. Khi đó, quá trình lây nhiễm bệnh dại thành công.
Chính vì điều đó, ngoài việc quan tâm bé cún nhà mình, bạn cũng cần để tâm đến các “bằng hữu” mà boss tiếp xúc nữa nhé. Điều này không có nghĩa là bạn phải “cấm cửa” bé cưng của mình mà hãy tìm biện pháp bảo vệ bé khỏi bệnh dại ở chó một cách khoa học.
3. Lây truyền gián tiếp
Virus bệnh dại luôn rình rập để tìm cơ hội xâm nhập vào cơ thể của cún cưng. Một bãi nước dãi, hoặc dịch tiết từ thú mắc bệnh cũng có thể lây nhiễm cho boss nhà bạn. Nguyên nhân là vì có sự tiếp xúc giữa virus trong nước bọt với vết thương hở của bé.
Cơ hội tiếp xúc của chúng có thể là do quá trình cắt tỉa lông tại cơ sở không đảm bảo vệ sinh, ăn uống chung với thú bệnh, hoặc lây nhiễm chéo khi được lưu chuồng tại nơi kém uy tín. Đôi khi, một số cơ sở thú y không đảm bảo an toàn cho khâu khử trùng dụng cụ cũng sẽ gây nhiễm bệnh cho bé nhà bạn.
Chó Bị Bệnh Dại Có Chữa Khỏi Được Không?
“Thú cưng yêu” rất tiếc khi phải nói với bạn rằng, chó mắc bệnh dại khi đã khởi phát thì không còn cách cứu chữa. Tỷ lệ tử vong trên chó khi mắc bệnh dại được ghi nhận là 100%. Chính vì vậy, chúng ta chỉ có thể bảo vệ người bạn bốn chân của mình bằng cách tập trung vào phòng ngừa.
Phòng Bệnh Dại Ở Chó Hiệu Quả Nhất Bằng Cách Nào?
Trong bối cảnh khoa học hiện đại vẫn chưa thể tìm ra cách chữa trị bệnh dại, việc phòng ngừa trở thành biện pháp duy nhất và tối ưu nhất để bảo vệ cún cưng của bạn.
1. Tiêm vắc xin phòng bệnh dại – “Lá chắn” bảo vệ cún cưng
Vắc xin phòng bệnh dại đã mang lại hiệu quả rất cao trong việc ngăn chặn căn bệnh nguy hiểm này. Bằng cách tiêm phòng định kỳ khi cún cưng đến tuổi, bé sẽ được bảo vệ an toàn trước sự xâm nhiễm của loại virus độc hại này.
- Thời điểm tiêm phòng thích hợp: Cún cưng đạt 13 – 14 tuần tuổi chính là thời điểm thích hợp nhất để tiêm phòng bệnh dại mũi đầu tiên. Sau đó, cần tuân thủ lịch tiêm nhắc lại theo khuyến cáo của bác sĩ thú y.
- Chọn cơ sở thú y uy tín: Bạn nên mang bé đến những cơ sở thú y uy tín để được tư vấn, hướng dẫn và lên lịch tiêm phòng các loại bệnh cho bé một cách khoa học và an toàn. Tại TP.HCM, bạn có thể tham khảo Bệnh Viện Thú Y PETPRO, một địa chỉ được đánh giá cao về chuyên môn và cơ sở vật chất.
2. Hạn chế tiếp xúc bừa bãi
Bên cạnh việc tiêm vắc xin phòng bệnh dại, bạn cũng nên quản lý các bé cún một cách khoa học. Hạn chế để cún cưng tiếp xúc với các bé chó hoang, hoặc các bé chó chưa được tiêm phòng đầy đủ. Việc này giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm từ những nguồn không xác định.
3. Tiêm phòng cho cả mèo
Rất nhiều người yêu chó cũng cảm thấy “lao đao” trước ánh mắt xoe tròn của các bạn mèo. Vì vậy, họ cũng không ngại nuôi thêm “hoàng thượng” để “bầu bạn” cùng cún cưng. Tuy nhiên, chó và mèo tiếp xúc gần gũi và “chơi chung” hàng ngày nên rất dễ dàng lây bệnh dại cho nhau nếu một trong hai không được bảo vệ. Do đó, nếu muốn phòng bệnh dại cho chó, bạn cần tiêm phòng cho cả mèo cưng luôn nhé, và nhận biết các biểu hiện mèo bị dại.
4. Lựa chọn nơi lưu trú thú cưng uy tín
Thỉnh thoảng, bạn sẽ có những chuyến đi xa để nghỉ dưỡng cùng gia đình, bạn bè hoặc đồng nghiệp. Có thể cún cưng sẽ không đủ sức khỏe để thực hiện hành trình dài như vậy cùng bạn.
Do đó, bạn cần gửi các bé đến thú y để được tận tình săn sóc trong những ngày bạn vắng mặt. Việc chọn nhầm địa chỉ kém uy tín chính là nguy cơ khiến bé mắc bệnh truyền nhiễm từ các bạn khác do điều kiện vệ sinh không đảm bảo hoặc tiếp xúc với thú bệnh. Hãy lựa chọn các cơ sở lưu trú có chính sách tiêm phòng nghiêm ngặt cho tất cả các thú cưng.
Kết Luận
Đến đây, bạn đã nắm rõ bệnh dại ở chó là gì, các triệu chứng cần lưu ý, nguyên nhân gây bệnh và đặc biệt là cách phòng tránh hiệu quả nhất. Bệnh dại là một mối đe dọa nghiêm trọng với tỷ lệ tử vong 100%, nhưng hoàn toàn có thể ngăn ngừa được bằng các biện pháp chủ động.
Việc tiêm phòng vắc xin đầy đủ và đúng lịch là “chìa khóa vàng” để bảo vệ cún cưng của bạn khỏi căn bệnh đáng sợ này. Đồng thời, việc quản lý tiếp xúc, vệ sinh sạch sẽ và lựa chọn dịch vụ chăm sóc thú cưng uy tín cũng góp phần tạo nên một môi trường sống an toàn cho các bé. Đừng chần chừ, hãy nhanh chóng đưa các boss của mình đến bệnh viện thú y để được tiêm phòng ngay, bởi sự chậm trễ nào cũng sẽ khiến bé có nguy cơ mắc bệnh rất cao.
Hãy hành động ngay hôm nay để những người bạn bốn chân của chúng ta luôn khỏe mạnh và hạnh phúc bên gia đình!
Nguồn tham khảo: Bài viết được tổng hợp và biên soạn dựa trên thông tin từ Bệnh viện Thú y PETPRO.